Non-dialoog

Cognitieve dissonantie is een psychologische term voor de onaangename spanning die ontstaat bij het kennisnemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening, of bij gedrag dat strijdig is met de eigen overtuiging, waarden en normen. Het tegenovergestelde van cognitieve dissonantie is cognitieve consonantie. Dit fenomeen uit zich des te meer bij paradigmaverschuivingen, zelfs in die mate dat we kunnen spreken van ‘non-dialoog’. Dit betekent dat mensen volledig naast elkaar heen praten maar toch een debat over hetzelfde onderwerp schijnen te voeren.

Denkkaders

Met deze intro indachtig kunnen we een schets maken met tal van kernwoorden die op een of andere manier in relatie staan tot elkaar, verschillende elementen kunnen we koppelen met elkaar. Sommige elementen zullen niet resoneren aangezien ze zich in een ander denkkader bevinden, elk element kan onderzocht worden om dan te kijken hoe ons wereldbeeld verandert wanneer we deze kennis integreren. Anders gezegd, het kennis nemen van nieuwe elementen kan een denkkader dermate verstoren waardoor het twijfelachtig wordt. In onderstaand beeld zien we enerzijds een mondiale schuldenberg als resultaat van de hedendaagse systeemconfiguratie, anderzijds het Reverse Debt System dat uitgaat van een andere manier van denken om hetzelfde probleem te benaderen.

Onwaar

Naargelang de perceptie kan het Reverse Debt System gezien worden als een ‘bedreiging’, het betekent immers dat tal van hedendaagse overtuigingen en maatregelen ‘onwaar’ blijken te zijn. Met ‘waar’ of ‘onwaar’ bedoelen we dat maatregelen onze belangen dienen of ook niet, zo is – bekeken vanuit een ander perspectief dan traditioneel – de bevolking onnodig belasten met tal van monetaire verzuchtingen ‘onwaar’. Maar hoe komen we dat te weten als nuttige informatie niet collectief gedeeld, noch begrepen wordt? Het gevolg is – eerder ongewild – pervers, in het ene denkkader wordt de bevolking geteisterd door allerhande maatregelen die dan wel eigen zijn aan dat specifieke denkkader, het blijkt geenszins nodig – en derhalve onwaar – op voorwaarde dat we wisselen van denkkader. Het Reverse Debt System positioneert zich op de breuklijn van de twee paradigma’s, derhalve niet het einde van het verhaal maar slechts het begin van een volgend verhaal.

Ongekend is onbemind

Er bestaat dus een hemelsbreed verschil tussen de twee paradigma’s, een verschil dat ook tot een communicatiekloof leidt. De uitspraak ‘ongekend is onbemind’ is hierop van toepassing, op deze manier komen we tot de elementen van beperkte- of begrensde rationaliteit. Onze garantie op succes kan slechts groeien door kennisdeling en degelijke integratie en/of zelfonderzoek, in het andere geval zullen we geteisterd blijven door maatregelen die – en dat is een statement die eenvoudig onderbouwd kan worden – geen economische rechtsgeldigheid kennen. We kunnen slechts besluiten met een generaliserende oriëntatie, het is de menselijke keuze die finaal zal beslissen wat het worden zal, goedschiks, kwaadschiks. Het is finaal een ‘als-dan’ verhaal, vertaalbaar naar een aantal opties waardoor het begrip ‘cognitieve dissonantie’ in de schijnwerpers wordt geplaatst. (lees meer)

Advertenties