Het Noorden kwijt?

Laat ons het een keertje eenvoudig houden, met een hamer kan je een schroef in de muur kloppen, en met een schroevendraaier kan je een spijker in de muur draaien. Het duurt echt niet zo lang om te beseffen dat je deze vier elementen ook anders kan benutten, het werkt dan net iets efficiënter. Hetzelfde geldt voor onze economie en de vele systemen die tot onzer beschikking staan, we gebruiken ze op deze of gene manier waardoor een culturele norm ontstaat. Op zich niets mis zolang deze norm onze belangen dient, een verhaal dat anders wordt wanneer dat niet meer het geval blijkt te zijn. Langdurig gebruik van dezelfde norm of systeemconfiguratie kan er ook toe leiden dat we opties – eerder onbewust – buitenspel zetten, ze zijn er nog wel maar niet langer als parate kennis. Zo vergaat het biflatie, het is een optie die ‘mainstream’ veel minder gekend is. En wat ongekend is, is vaak ook onbemind.

Rationaliteit

Er bestaat in de wereld zoiets als beperkte rationaliteit, het zegt eenvoudig dat wanneer niet alle opties gekend zijn dat ze ook buiten het democratische besluitvormingsproces zullen vallen. De nare keerzijde is dat we hierdoor mogelijks perverse effecten cultiveren, eerder onbewust dan bewust door het ontbreken aan kennis over alle opties. En net omwille van de veelheid aan opties is er altijd de noodzaak tot consensus, eerder een luxeprobleem waarin de menselijke keuze allesbepalend is. Een en ander vinden we ook terug in de besluitvormingstheorie van Herbert Simon, hij formuleerde een aantal axioma’s om het besluitvormingsproces te omschrijven:

  1. een mens kan onmogelijk alle alternatieven voor een beslissing kennen
  2. de alternatieven die hij kent, kan hij niet alle simultaan vergelijken
  3. als gevolg van de eerste twee axioma’s zal men niet het optimale alternatief kiezen
  4. een mens beschikt over een set routineacties
  5. deze routineacties bestaan alle los van elkaar
  6. elk probleem wordt simultaan met het bestaande doel en middelen beschouwd
  7. als gevolg van 4 en 5 zal 2 pas in werking treden als routineacties niet meer volstaan

Tijd

Tijd speelt een voorname rol in het besluitvormingsproces, in sommige gevallen lijkt een slechte beslissing beter dan geen beslissing. Geen beslissing leidt tot impasses, slechte beslissingen kunnen later dan weer rechtgezet worden. Op deze manier kunnen we een tijdje verder maar dat wil niet zeggen dat problemen ook opgelost raken, met regelmaat duiken dezelfde problemen weer op als ware ze een wonde die maar niet wil helen. Het probleem aan de bron aanpakken is daarom van een heel andere magnitude, het terug in herinnering brengen van vergeten opties kan dan soelaas brengen. Dit is a priori een kwestie van kennisdeling en bespreekbaarheid, het vereist interesse en motivatie om er überhaupt over te willen reflecteren. Het aanbieden van denkexperimenten kan hierbij helpen, in ons geval naar biflatoire leest. Biedt biflatie soelaas? Zo ja, waarom dan? Zo neen, waarom niet?

Kladblok

Om dit te doen kunnen we gebruik maken van een vereenvoudigd model van de werkelijkheid, als een kladblok die we voor ons leggen en aan het denken zet. Met deze oefening laten we het ‘mainstream’ gebeuren even voor wat het is, onze parate kennis nemen we mee zonder dat tijd als beperkende stressfactor een rol kan spelen. Onderstaand schema weerspiegelt een mini-wereld, als een speldoos waar nog veel meer elementen aan kunnen toegevoegd worden. De eenvoudige vraag rest: hoeveel opties kunnen we bedenken om hedendaagse conflicten te neutraliseren en tot welke neveneffecten leiden ze? Dit is de oprechte uitnodiging aan het adres van de lezer. Het bedenken van verschillende opties zegt echter niets over de toepassing, het verruimt enkel onze keuzemogelijkheden die misschien een heel ander licht op de situatie werpen. De wereld van vandaag leest als een boek, niet meer dan een raster met informatie, hokjes en getallen waar ieder van ons – welke het ook zij – een mening over heeft.

Vingerwijzing

Volgens de definitie is biflatie een staat van de economie waarin zowel inflatie als deflatie gelijktijdig voorkomen, dit biedt een flexibiliteit die niet gebonden is aan welke systeemconfiguratie en/of geldstandaard dan ook. Met biflatie gebruiken we onze verbeeldingskracht en alles wat technisch denkbaar is komt als optie in aanmerking. Flexibiliteit en vrijheid staan haaks op vastgeroestheid en gevangenschap, biflatie laat toe om vastgeroeste overtuigingen transparant te maken en kennis te nemen van veel meer opties dan ‘mainstream’ gebruikelijk is. Biflatie biedt opties, geen dictaten die de neutraliteit ondermijnen. Finaal is het altijd een kwestie van doelstelling en consensus voor welke optie gekozen wordt, het uitsluiten van opties kan ons enkel beperken met als risico dat perverse effecten gecultiveerd blijven worden. Voor wie het de interesse geniet, alle input is welkom.

Advertenties